Vrouwen die te veel in de liefde investeren

Er zijn van die vrouwen die altijd klaar staan voor hun partner. Die nooit te beroerd zijn om hun eigen plannen opzij te zetten voor die van hém, en de schuld altijd bij zichzelf zoeken als er een conflict ontstaat. Vrouwen die zich altijd reuze verantwoordelijk voelen voor zijn geluk. Om uiteindelijk te ontdekken, dat al die inzet toch niet blijkt te leiden tot de sprookjesrelatie die ze voor ogen hadden – integendeel! Waar zou dat toch aan liggen?

Het klinkt heel mooi natuurlijk, om als een soort Moeder Teresa alles opzij te zetten voor die ander. Om als een Reddende Engel zijn problemen op te lossen – of er op zijn minst verantwoordelijkheid voor te nemen. Maar uiteindelijk eindigen veel Reddende Engelen als doodongelukkige vrouwen, die hun relatie eerder als de hel dan als de hemel ervaren, en toch geen afstand kunnen doen.

Zelfhulpsysteem
Robin Norwood schreef er in 1985 al een boek over: ‘Als hij maar gelukkig is. Vrouwen die te veel in de liefde investeren’. Het werd direct een bestseller, en nog steeds is het thema actueel. Norwood maakt duidelijk dat een vrouw die haar partner belangrijker maakt dan zichzelf en denkt niet zonder hem te kunnen, feitelijk verslaafd is. En dat zij daarvan net zo goed moet afkicken als een junk of een alcoholist. Geluk, legt de psychotherapeute uit, is vooral weggelegd voor mensen die in de eerste plaats goede maatjes met zich zélf zijn. En om dat doel te bereiken ontwierp zij een zelfhulpsysteem, gebaseerd op de uitgangspunten van de AA, de anonieme alcoholisten.
Ook anno 2007 (én 2014 – EV) komen vrouwen wereldwijd nog regelmatig bij elkaar om zich met behulp van 12 stappen en wederzijdse steun te ontdoen van hun verslaving. Dat wil niet altijd zeggen dat ze hun partner moeten verlaten, maar de verhouding wordt er wel anders door. Want een goede relatie voegt iets toe aan je leven en een slechte doet daar afbreuk aan.

Op de vlucht voor jezelf
“Het heeft lang geduurd voor ik inzag dat ik niemand een dienst bewees met mijn eeuwige ‘Reddende Engel’ gedrag”, vertelt Mirjam, die sinds drie jaar een Norwood groep bezoekt en inmiddels haar relatie heeft verbroken. “Ik was altijd bezig hém te plezieren. Maar ook – toegegeven- om hem te veránderen: ik verbeeldde me, beter te weten wat goed voor hem was dan hijzelf. Pas gaandeweg werd mij duidelijk, dat dit onbewust een manier was om zelf buiten schot te blijven.  Om me niet met de Persoon Mirjam te hoeven bezighouden. Eigenlijk was ik voor mijzelf op de vlucht. Mijn vriend sloeg me regelmatig, en toch voelde ik mij zonder hem bang en eenzaam. Ik wist me geen raad met mezelf!”

Relatie-verslaafde vrouwen komen bijna altijd uit probleemgezinnen

Volgens Robin Norwood en andere gerenommeerde psychologen komen relatie-verslaafde vrouwen bijna altijd uit probleemgezinnen. Een kind met warme, begripvolle ouders dat voortdurend kan rekenen op aanmoediging en bevestiging, heeft in dat opzicht een betere start en leert al jong wat ‘veilige hechting’ en vertrouwen betekent. Kinderen met afstandelijke, afkeurende, verslaafde of onvoorspelbare ouders daarentegen, zullen niet vanzelfsprekend op liefde rekenen en zichzelf, eenmaal volwassen, gaan ‘beveiligen’ via isolement of verzet. Of ze gaan juist zó wanhopig op zoek naar ‘de liefde’, dat ze zich aan de eerste de beste vastklampen en er alles voor over hebben om de liefde te winnen, die ze nooit gekregen hebben en die ze ook niet aan zichzelf weten te geven. Maar juist door het gat in hun eigen hart zal het nooit genoeg zijn. Net als bij andere verslavingen is alles, wat van buiten af komt, surrogaat voor wat echte innerlijke vrede is.

Foute types redden
Mirjam viel volgens haar omgeving altijd al voor ‘foute types’. Alcoholverslaafde, agressieve en hulpbehoevende mannen. Of charmeurs, die voortdurend vreemd gingen. Vaak een combinatie hiervan. Maar allemaal mannen die haar in de praktijk weinig te bieden hadden, omdat ze zélf in de knoop zaten. Ideaal om te ‘redden’ dus. Maar telkens ging het mis. Mirjam rolde van het ene in het andere drama. Uiteindelijk besefte ze dat haar omgeving gelijk had: hoe fouter een man was, hoe aantrekkelijker in haar ogen – en hoe onbereikbaarder als het op ware intimiteit en liefde aankwam. “En dus voelde ik me het slachtoffer van hun wrede of stomme daden. Het heeft nog jááren geduurd voor ik doorkreeg, dat mijn keuzes ook alles met mijzelf te maken hadden! Ik zou me in die tijd gewoon geen raad geweten hebben met een liefdevolle, belangstellende man. Ik had het ‘drama’ nodig om mij bewust te worden  van de dingen die ik in mij zélf moest veranderen in plaats van in die ander.”

‘Ik zou me in die tijd geen raad hebben geweten met een liefdevolle man’

Dat bewustwordingsproces kwam op gang in de Norwood-groep, waar ze via een vriendin terecht kwam.  Hoe? “Doordat ik daar leerde me met mijn eigen zaken te bemoeien in plaats van met die van een ander”, verklaart Mirjam. “En ook door mezelf eindelijk eens op de eerste plaats te zetten.”
De essentie van deze boodschap drong met een schok tot Mirjam door, toen de groep het wekelijkse motto uitsprak: ‘Schenk mij de kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen, de moed om te veranderen wat ik kán veranderen en de wijsheid om hiertussen het onderscheid te zien’.
“Ineens viel het kwartje”, zegt ze. “Want je kán andere mensen niet veranderen – hooguit jezelf en dat is al moeilijk genoeg! Ik probeerde met mijn Reddende Engel-gedrag het onmogelijke te volvoeren, en omdat dat natuurlijk mislukte, was ik constant verdrietig, boos of gekwetst. Want ik kon de situatie niet naar mijn hand zetten en tegelijkertijd had ik ook niet door,  dat ik bij dat streven voortdurend over mijn eigen grenzen heen liet gaan en dus eigenlijk die ánderen liet bepalen hoe mijn leven eruit zag. Maar nu heb ik geleerd dat ik de voorzitter ben van mijn eigen bestaan!”

Niet egoïstisch
Ze vervolgt: “Soms denken mensen dat dit egoïstisch is, maar het tegendeel is waar. Want pas nu ben ik duidelijk naar anderen in wat ik wel en niet wil. Tegelijkertijd kan ik –juist daardoor- ook meer respect voor anderen opbrengen.
Ik manipuleer en klaag niet meer. Ik zeg gewoon: ‘zie jij het zo? Prima, en hier ligt mijn grens’!”
Een stralende lach breekt door. “Eindelijk weet ik wat ‘trouw zijn aan jezelf’ betekent. En het mooiste is: ik ben nu ook voor anderen prettiger gezelschap. Want niemand zit op een Reddende Engel te wachten, als dat in de praktijk neerkomt op verstikkende bemoeizucht!”

Voor meer informatie over Notrwoodgroepen in Nederland, inhoud en adressen zie www.norwoodgroep.nl

[Gepubliceerd in ‘Apotheek en Gezondheid]

Comments are closed.