Vreemdgaan

Mannen die vreemdgaan, ze krijgen er als geen ander van langs. Zelfzuchtige daders zijn het die ons, vrouwen, tegen wil en dank in de rol van slachtoffer drukken.

Ik heb me altijd over dat beeld verbaasd. Want het is overduidelijk dat ook onze eigen sekse betrokken moet zijn bij dit overspel. Waarom krijgt dan alleen de man de schuld? Trouwens, in hoeverre is er überhaupt sprake van schuld? Als vreemdgaan zo veelvuldig voorkomt, heeft het dan niet gewoon te maken met een natuurlijke drang die wij, vanuit de illusie dat de wereld ‘maakbaar’ is, in een keurslijf trachten te drijven?

Sommige fanatici willen hun gelijk over de noodzaak van monogamie halen door naar de dierenwereld te verwijzen. ‘Daar komt ook levenslange paarvorming voor’, zeggen ze dan. Die paartjes moet je dan wel met een lantaarntje zoeken en streng selecteren uit miljoenen beesten en beestjes.
Er zijn geloof ik twee monogame types getraceerd. Om te beginnen de prairie woelmuis. Maar hoe langt leeft zo’n muisje nou helemaal? Vast geen 80 jaar. Dan hebben we nog de dikdik-antilope. Tja, als ik dubbeldik was, zou ik ook allang blij zijn als ik er eentje aan de haak wist te slaan. Bovendien beperkt het dikdik-mannetje zich slechts tot de daad; voor de rest laat hij het afweten. En hoe lang houden wij het vol met een luie minnaar, dames?

Als tweede keus kun je terecht bij de wolven en de pinguins. Die doen aan seriële monogamie; dat lijkt al wat meer op de menselijke habitus. Toch denk ik dat wij nog het meest overeenkomen met de rest van de beestenboel.

Orde scheppen
Maar ja, een maatschappij moet orde scheppen, anders wordt het een rommeltje. Logisch dus, dat wij aan bepaalde regels moeten voldoen. Die noemen wij voor het gemak onze ‘normen en waarden’. Die normen en waarden verschillen per cultuur. Wat bij de één moet, is bij de ander verboden. Het is dan ook volstrekte willekeur. Maar wee je gebeente als jij je, binnen jouw specifieke setting, niet aan die willekeur houdt! Dan kan je beter vluchten.

Vluchten kan op twee manieren. Hetzij daadwerkelijk, dus fysiek, hetzij door een toneelstukje op te voeren, ‘de schone schijn’ geheten. Je speelt het spel mee maar ondertussen! Het gekke is dat, ook al kent iedereen de regels van dit onderduik-spel, de meesten toch blijven geloven in de buitenkant. Alsof die de enige échte waarheid zou vormen. Terwijl de waarheid daaronder veel groter en veelzijdiger – en dus ook ingewikkelder- is. Hoe ingewikkeld hangt af van hoeveel er boven nog mag. Hoe meer de samenleving aan het oppervlak toestaat, hoe minder er naar beneden zakt. Dat lijkt me dé oplossing. Want wie onderhuids leeft, wordt  gevoeliger voor misbruik. Of voor manipulatie. Komt iemand jouw schone schijn doorbreken -help!- dan zie je die ander prompt als een verrader. En breekt letterlijk de hel voor beiden los.

Ik zou zeggen: breng liever alles aan het licht. Óók je vreemdgaan – iets wat, zoals aangetoond, helemaal zo vreemd niet is. Hoe groter een hart, hoe meer mensen er in passen. Zo bezien lijkt de keuze voor een ‘exclusieve liefde’ eerder op een handelsovereenkomst: “als jij trouw blijft aan mij, was ik jouw sokken”. Ego gered. Maar wedden dat één van de twee verveeld raakt? Daar ontkom je gewoon niet aan. Terwijl, als je zegt: “laten we deze plek als uitvalsbasis nemen, en het dan zo gezellig mogelijk maken met mekaar”, dan blijf je toch net zo lief thuis? Dat is de paradox van het leven: als iets mag, dan hoeft het ineens niet zo nodig meer.

Maar ja, ik heb makkelijk praten. Ik ben vrijgezel, dus ik kan vrijuit mijn gang gaan. Tenminste – wel in déze cultuur.

 

Comments are closed.