Vluchtelingen – probleem of oplossing?

Het gras voorbij de horizon lijkt altijd groener. Heel wat vluchtelingen hebben een rooskleuriger beeld van de westerse wereld dan wat ze uiteindelijk aantreffen.  Verlangen versus realiteit…  Maar er is een oplossing.

Ooit zag ik een documentaire waarin een Marokkaanse immigrant naar zijn vaderland terugkeert omdat zijn vader -een nomade-  op sterven ligt. De oude man, liggend onder een boom, drukt zijn zoon op het hart, zich nooit zorgen te maken over zijn achtergebleven familie. “Jij woont daar, wij wonen hier. Als je aan ons blijft denken, krijg je een gespleten geest – en andersom precies zo”.

Eyeopener
Ik vond het een geweldige eyeopener. In feite verklaarde de vader zijn zoon ‘vrij van schuld’. Vaak verlangen achterblijvers openlijk of heimelijk óók naar die verondersteld ‘betere’ wereld. En daarom verwachten zij, dat degene die vertrekt voortaan wel voor hen zal zorgen. Enerzijds laten ze daarmee hun eigen verantwoordelijkheid varen -ze maken zich afhankelijk van de luimen van een ander-, anderzijds belaadt het de migrant met schuld- en plichtsgevoel. In zo’n situatie leef je allebei een ‘gemankeerd’ leven. Want als je gedachten altijd elders zijn, lekt je energie weg. Wat rest is inderdaad ‘een gespleten geest’. En die zal je ervan weerhouden, verantwoordelijkheid te nemen voor je leven hier en nu.
Ik heb dat onder meer zien gebeuren bij mijn ex uit Ghana. Hier maakte hij grote schulden om ze daar te bedienen, en woede was uiteindelijk zijn ‘dank’, omdat ze méér van hem hadden verwacht dan hij kon geven. Zo waren ze slachtoffer van elkaar.

Nog steeds willen veel arme en/of bedreigde mensen vluchten naar welvarender gebied. Ook Nederlanders deden dat, kort na de tweede wereldoorlog. Zij werden in de pers als ‘helden’ omschreven.
Migratie is van alle tijden. Maar hoewel ik zelf een paar keer garant heb gestaan voor een ander en daar tot op heden veel liefde door ervaar, ligt de oplossing volgens mij niet langer in het tombola-spel van de deels aanvaarde, deels bestreden immigratiegolven. Voor- en tegenstanders in het westen vechten hierdoor ook tegen elkaar, terwijl de mensen die het aangaat tussen hoop en vrees blijven ronddobberen.

Verantwoordelijkheid
De enige oplossing die wellicht nog zoden aan de dijk zet is volgens mij,  de verantwoordelijkheid daar leggen waar ze thuis hoort: bij de mensen zelf. Zolang de wereld nog is opgedeeld in verschillende staten met grenzen, zijn vluchtelingen het beste af met een nieuw en eigen land. Desnoods een stuk woestijn. Chinese wetenschappers hebben al manieren gevonden om woestijngrond met een soort ‘pasta’ weer vruchtbaar te maken -goedkoper zelfs dan op traditionele wijze. Als ‘wij’, en daarmee bedoel ik nu even de welvaartsstaten,  de eerste hamer en zaag aanbieden (al is het maar uit eigenbelang), zullen de mensen zeker bereid zijn die uitdaging aan te gaan -of ze nu economisch of politiek vluchteling zijn.  Zo krijgen ze immers zélf weer vat op het betere leven waar ze naar verlangen. Dergelijke projecten zijn door de eeuwen heen al vaker aangegaan, op grote en op kleine schaal (Israël, Zuiderzeeproject). Natuurlijk kan je allerlei bezwaren opwerpen -het blijft mensenwerk en de geschiedenis neemt altijd weer zijn loop- maar wie de hel ontvlucht is en geen andere opties heeft (grenzen dicht), zal zijn kans grijpen.  Niet langer wachten op zachte heelmeesters die valse hoop kweken, maar met z’n allen de schouders eronder! Het kaf zal zich vanzelf van het koren scheiden, want wie verwacht dat de gebraden duiven in zijn mond vliegen haakt af.
Immigratie  op de klassieke manier is geen oplossing meer; dan verliezen alle partijen. Niet alleen vanwege het groeiend verzet in de gastlanden zelf, maar ook vanwege de klimaatproblemen die straks onherroepelijk tot nóg meer volksverhuizingen leiden.

De hel ontvluchten

De hel ontvlucht

Broederschap
Vluchtelingen hebben, net als ieder ander mens, vele capaciteiten. Die zetten ze waarschijnlijk liever in voor een eigen toekomst, dan ergens werkeloos te moeten vegeteren als tweederangs burger. En wat kan een mooier vooruitzicht zijn dan het recht op een eigen plek in een land zonder oorlog, waar je vrijuit kunt zaaien om je eigen oogst binnen te halen? Samenwerking verbroedert, en zo kun je overal een nieuwe ‘familie’ creëren met je medemens.
Ik voorzie slechts één probleem: wat, als de bewoners van de rijke landen zich straks verdringen om daar óók te mogen wonen?

Comments are closed.