Recensie: ‘Sterke verhalen – journalist Ton van Dijk over de kneepjes van zijn vak’

Onderzoeksjournalist Ton van Dijk schreef een boek over de kneepjes van zijn vak: ‘Sterke verhalen’.  En sterk zijn ze – ijzersterk zelfs, en bovendien lekker weg lezend, wat de spanning alleen maar ten goede komt. We kunnen Ton zonder overdrijving de ‘Pietje Bell’ van de journalistiek noemen, want zijn listen om De Waarheid te achterhalen gaan ver. Omkopen, liegen, verleiden, stelen; alles is geoorloofd om zijn heilige doel te bereiken.  Toch wekt Van Dijk niet de indruk dat hij de wereld in twee soorten mensen -de goeden en de kwaden- verdeelt. Integendeel: om zich in de wereld van seks, drugs, moord en corruptie (b.v. bij de politie) te kunnen handhaven blowt, blaat en bedriegt hij er zelf ook lustig op los. En dan blijkt de door hem zo fanatiek nagejaagde Waarheid veelal toch in het midden te liggen. Van Dijk doorziet het menselijk motief scherp als geen ander. Een scherpte die door zijn luchtig ironische schrijfstijl des te beter tot zijn recht komt. Dankbaar maakt hij bij zijn ondervragingstechnieken gebruik van menselijke zwakheden als rancune, commercieel belang, ijdelheid en domheid. Met  grote klappers als resultaat. Uw recensent krijgt zowaar met terugwerkende kracht spijt van de gemiste scoops in eigen leven, want Van Dijk maakt duidelijk dat vrijwel alles kan worden omgewerkt tot Nieuws. Dat veel unieke maatschappelijke fenomenen de krant nooit halen, heeft vooral te maken met de luiheid en eendimensionale benadering van de doorsnee journalist. Een wereld vol gemiste kansen ligt aan hun voeten! De combinatie van nieuwsgierigheid, doorzettingsvermogen en het ‘out of the box’ denken van Van Dijk werkt dus aanstekelijk, en toch… Toch viel het boek uiteindelijk een beetje tegen. Want hoe meeslepend en prikkelend ook, het totaal hinkt in feite op twee gedachten. De bundel begint veelbelovend met een uiteenzetting van Van Dijk’s onderzoekstechnieken en psychologische inzichten die, gelardeerd met zijn ironie en onverwoestbaar gevoel voor humor, smaken naar meer als onmisbaar voer voor journalisten. Maar opeens zitten er dan verhalen tussen die niets met het journalistieke proces als zodanig te maken hebben, maar die uitsluitend bestaan uit de resultaten daarvan. Best spannend, daar niet van,  maar van dat soort verhalen moet je toevallig net houden – of niet dus. Het ware beter geweest als Van Dijk twéé boekjes had uitgegeven: eentje voor vakgenoten en eentje voor liefhebbers van de misdaadnovelle.. Maar misschien had de schrijver daarvoor nét niet genoeg verhalen in huis?
Emma Veenstra

[Deze recensie verschijnt binnenkort op de website van de Freelancers Associatie voor journalisten: http://freelancersassociatie.nl/ ]

Comments are closed.